Slagingspercentage havo: nergens zakken er zoveel

Het tweede tijdvak is voorbij, bijna alle uitslagen zijn binnen en sinds gisteren heeft heel Nederland zomervakantie. Voor wie na de zomer in havo 5 begint, is dit een goed moment voor een ongemakkelijk feit: havo is het examenjaar waarin de meeste kandidaten zakken. Niet het vwo, dat als zwaarder bekendstaat, maar de havo.

Wat de cijfers zeggen

In 2025 slaagde 90,2 procent van alle examenkandidaten. Op het vmbo was dat ongeveer 94 procent, op het vwo 88,3 procent en op de havo 85,4 procent. Op de havo zakte dus ruim één op de zeven kandidaten. Het slagingspercentage daalde vorig jaar vooral op havo en vwo. Volgens het ministerie komt dat grotendeels doordat de normering bij enkele vakken na de coronajaren weer strenger werd. De landelijke cijfers over 2026 verschijnen pas in het najaar.

Het gaat om veel leerlingen. Van de 182.000 leerlingen in een examenjaar zaten er dit schooljaar ruim 51.000 in havo 5, meldde het CBS in juni.

Waarom juist havo krap is

Er is niet één oorzaak aan te wijzen. Een voor de hand liggende verklaring is de opbouw: de havo-bovenbouw duurt twee jaar in plaats van drie, en schoolexamens tellen vaak al vanaf havo 4 mee. Wie in havo 4 rustig op gang komt, heeft in havo 5 weinig tijd om in te halen. Daar komt bij dat het profielwerkstuk, de schoolexamens en het centraal examen allemaal in dezelfde twee jaar vallen. Havo is dus geen makkelijke variant van het vwo, maar een examen met een kortere aanloop.

Een examenjaar begint in september

• Zet in de eerste schoolweek alle toetsen uit je PTA met hun weging in één overzicht.
• Maak vanaf september elke maand een oud examen van één vak, binnen de examentijd en zonder hulp.
• Kijk het na met het correctievoorschrift en noteer per vraag waarom je punten verloor.
• Oefen daarna gericht de vraagtypes die steeds terugkomen in je foutenlijst.

Oude examens met correctievoorschrift vind je in het examenarchief. Begin met het vak waar je het meest tegen opziet. Door ze over het jaar te spreiden, leer je niet alleen de stof, maar ook hoe het centraal examen zijn vragen stelt. Gespreid oefenen blijft bovendien beter hangen dan alles in april inhalen.

Geen paniek, wel een plan

Ruim vijf op de zes havisten slagen gewoon. Het punt is niet dat havo onhaalbaar is, maar dat het weinig ruimte laat voor een trage start. Wie in september begint, hoeft in april niet te blokken. En wie toch vastloopt, merkt dat dan op tijd om hulp te vragen. Maak die hulpvraag klein en concreet: welk vak, welk onderdeel, welke vraagtypes.