Zenuwen horen erbij. Ze hoeven je niet te overnemen.

Het grootste deel van examenstress komt van het gevoel dat je er niet klaar voor bent. Wie de stof gespreid heeft geoefend en een paar oefentoetsen heeft gemaakt, gaat met meer vertrouwen het examen in. Stress die uit goede voorbereiding voortkomt is veel kleiner dan stress uit uitstel.

• Slaap. Een korte nacht maakt je vergeetachtig en prikkelbaar; slaap zet je kennis juist vast.
• Beweeg en kom buiten. Een wandeling haalt spanning uit je lijf en maakt je alerter.
• Eet en drink normaal. Met honger of te veel cafeïne werk je tegen jezelf.

Ga de avond voor je examen niet meer stampen. Dat geeft je vooral het gevoel dat je nog van alles niet weet. Doe een lichte herhaling, leg je spullen klaar en ga op tijd naar bed. Vertrouw op het werk dat je al hebt gedaan.

Loop je vast of slaat de paniek toe? Probeer dit:

• Adem rustig: vier tellen in, zes tellen uit. Een langere uitademing zet je lichaam letterlijk in een kalmere stand.
• Begin met een vraag die je wel kunt. Eén succesje haalt de spanning eruit en brengt je op gang.
• Sla een lastige vraag over en kom later terug. Blijf er niet op vastzitten.
• Lees de vraag nog een keer langzaam. Vaak zie je bij de tweede lezing wat er precies gevraagd wordt.

Het beste tegengif voor zenuwen is grip. Een realistische planning en gerichte oefentechnieken geven je dat. Dan weet je: ik heb gedaan wat ik kon.