Zomerdip: overschat, maar rekenen zakt wel weg

Gisteren begon in regio noord de zomervakantie. Zuid volgt op 11 juli en midden op 18 juli. Sinds dinsdag weten ook de herkansers waar ze staan, dus voor bijna alle examenkandidaten zit het schooljaar erop. Met de vakantie komt elk jaar dezelfde waarschuwing: pas op voor de zomerdip. Zes weken niets doen zou je maanden terugzetten. Dat verhaal is overdreven. Maar helemaal verzonnen is het ook niet.

Wat onderzoek echt laat zien

Een bekende Amerikaanse overzichtsstudie uit 1996 vond dat leerlingen na de zomer gemiddeld ongeveer een maand leerstof kwijt waren, en daar duurt de zomervakantie een stuk langer dan zes weken. Het verlies was het grootst bij rekenprocedures en spelling, en veel kleiner bij begrip en lezen. Nieuwere analyses laten zien dat een deel van de schrikbarende cijfers uit oudere studies door de manier van meten kwam. De zomerdip bestaat dus, maar hij is kleiner en specifieker dan de waarschuwingen doen geloven.

Neem eerst echt vakantie

Rust is geen verloren tijd. Na een lang schooljaar heb je herstel nodig, en wie de hele zomer half aan het leren is, rust niet echt uit en leert ook weinig. Neem de eerste weken dus gewoon vrij, zonder schuldgevoel. Bewegen, buiten zijn en op tijd slapen horen daar ook bij: ze helpen je hoofd herstellen na een zwaar jaar. Lezen voor je plezier telt niet als huiswerk, maar houdt je leesconditie wel op peil.

Een kleine onderhoudsdosis aan het eind

• Plan in de laatste twee weken twee keer per week een kwartier rekenen, zonder rekenmachine.
• Meng de sommen: breuken, procenten, vergelijkingen en verhoudingen door elkaar.
• Schrijf één keer uit je hoofd op wat je vorig jaar bij elk hoofdvak leerde en zoek daarna in je boek wat ontbrak.
• Schrijf twee keer per week een korte tekst en controleer daarna je werkwoordspelling.
• Herhaal voor een moderne vreemde taal in de laatste week elke dag tien woorden die je vorig jaar lastig vond.
• Lees elke dag iets wat je zelf kiest: een boek, een tijdschrift of een lang artikel.

Zonder het lezen is dat ongeveer een uur per week, en precies genoeg om in september niet vanaf nul te beginnen. Jezelf overhoren werkt daarbij beter dan terugbladeren: wat je zelf ophaalt, blijft beter hangen.

Examenklas na de zomer? Dan telt de zomer iets meer

Begin je na de vakantie aan je examenjaar, gebruik dan de laatste week om je PTA te bekijken en alvast één oud examen van een lastig vak te proberen. Niet om te blokken, maar om te weten waar je staat. Wie in september weet wat er ontbreekt, plant de rest van het jaar een stuk rustiger. Ga je naar de brugklas? Dan hoef je niets voor te bereiden. Blijf lezen en zorg dat je spullen op orde zijn.